Κατανόηση της οστεοαρθρίτιδας.

Η οστεοαρθρίτιδα του ισχίου είναι μια πάθηση η οποία επηρεάζει πάρα πολλούς ανθρώπους ειδικότερα μεγαλύτερης ηλικίας, μπορεί να προκαλέσει σημαντικό πόνο και να έχει επίπτωση στις καθημερινές δραστηριότητες. Παρόλα αυτά, με την κατάλληλη κατανόηση και τη ενδεδειγμένη διαχείριση της πάθησης οι ασθενείς οι οποίοι πάσχουν από αρθρίτιδα μπορούν να συνεχίσουν να ζούνε μια κανονική ζωή με φυσιολογικές δραστηριότητες.

Το άρθρο αυτό έχει στόχο να εξηγήσει τι είναι η οστεοαρθρίτιδα του ισχίου, πώς δημιουργείται και ποιες είναι οι θεραπευτικές επιλογές καθώς και την υποστήριξη που μπορεί να σας παρέχει ο γιατρός σας.

Τι είναι οστεοαρθρίτιδα του ισχίου;

Η οστεοαρθρίτιδα είναι ο πιο κοινός τύπος αρθρίτιδας και πρωτογενώς επηρεάζει αρθρώσεις οι οποίες υφίστανται φόρτιση και κυρίως της άρθρωση του ισχίου και του γόνατος. Σε ένα υγιές ισχίο, ο χόνδρος καλύπτει τις επιφάνειες των οστών, παρέχοντας μια ομαλή και ομοιόμορφη επιφάνεια για την κίνηση της άρθρωσης λειτουργώντας σαν μαξιλάρι. Στην οστεοαρθρίτιδα, ο χόνδρος σταδιακά εκφυλίζεται με συνέπεια ο ασθενής να παραπονιέται για πόνο, δυσκαμψία και οίδημα της περιοχής με περιορισμό της κινητικότητας. Όταν ο χόνδρος εξαλειφθεί εντελώς, τότε δημιουργείται μια κατάσταση όπου τα οστά τρίβονται μεταξύ τους με αποτέλεσμα να προκαλείται μεγαλύτερη δυσφορία στον ασθενή και βλάβη στην άρθρωση.

Πόσο συχνό είναι;

Η οστεοαρθρίτιδα είναι πολύ συχνή ειδικά σε ασθενείς ηλικίας μεγαλύτερης των 50 ετών. Σύμφωνα με κάποιες μελέτες, περίπου ένας στους 4 ανθρώπους θα μπορούσε να αναπτύξει συμπτωματική οστεοαρθρίτιδα του ισχίου κατά τη διάρκεια της ζωής του. Η πάθηση αυτή είναι μια βασική αιτία που οδηγεί σε διαφορετικού βαθμού αναπηρία, κυρίως σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας.

Αίτια και προδιαθεσικοί παράγοντες

Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες οι οποίοι μπορεί να αυξήσουν το κίνδυνο εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας του ισχίου, όπως είναι:

1. Ηλικία: η αύξηση της ηλικίας μπορεί να αυξήσει το κίνδυνο εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας
2. Γενετική προδιάθεση: η ύπαρξη αρθρίτιδας σε μέλη της οικογένειας
3. Προηγούμενος τραυματισμός: κάποια κάκωση του ισχίου σε νεότερη ηλικία μπορεί να οδηγήσει σε οστεοαρθρίτιδα στο μέλλον
4. Παχυσαρκία: το αυξημένο σωματικό βάρος προκαλεί επιπρόσθετη καταπόνηση στις αρθρώσεις
5. Επαναλαμβανόμενη καταπόνηση της άρθρωσης κατά την εργασία ή σε άλλες δραστηριότητες
6. Διαταραχές της διαμόρφωσης των οστών: μπορεί να υπάρχουν εκ γενετής παραμορφώσεις των οστών ή διαταραχές σχηματισμού του χόνδρου

Αναγνώριση των συμπτωμάτων

Τα συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας του ισχίου συνήθως εμφανίζονται αργά και χειροτερεύουν με την πάροδο του χρόνου. Τα κυριότερα συμπτώματα είναι:

1. Εμμένων ή υποτροπιάζων πόνος στο ισχίο, στο μηρό ή στο γλουτό
2. Δυσκαμψία ειδικά τις πρωινές ώρες ή μετά από περιόδους χαμηλής δραστηριότητας
3. Περιορισμός του εύρους κίνησης της άρθρωσης, με συνέπεια να καθιστά την κάμψη και στροφή του ισχίου πολύ πιο δύσκολη
4. Μια αίσθηση αναπήδησης ή ένα «κλικ» στην περιοχή της άρθρωσης του ισχίου
5. Δυσκολία στη βάδιση, στις σκάλες ή όταν σηκώνεται ο ασθενής από καθιστή θέση

Αξιολόγησή σας από το γιατρό και διάγνωση

Προκειμένου ο γιατρός να διαγνώσει την οστεοαρθρίτιδα του ισχίου, θα ξεκινήσει λαμβάνοντας ένα αναλυτικό ιατρικό ιστορικό και στη συνέχεια θα σας εξετάσει ενδελεχώς. Θα αξιολογήσει την κίνηση της άρθρωσης, το επίπεδο του πόνου και τους λειτουργικούς περιορισμούς που σας προκαλεί.

Επιπρόσθετα, θα ζητήσει μια σειρά από ακτινογραφίες προκειμένου να επιβεβαιώσει την διάγνωση. Αυτές, θα αναδείξουν περιορισμό του εύρους της άρθρωσης, οστικές αλλοιώσεις και σχηματισμό οστεοφύτων. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να ζητήσει τη διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας προκειμένου να αξιολογήσει την κατάσταση και ποιότητα του χόνδρου καθώς και άλλα πιθανά προβλήματα στα μαλακά μόρια της άρθρωσης.

Θεραπευτικές επιλογές

Παρότι δεν υπάρχει θεραπεία για την οστεοαρθρίτιδα, κάποια μέτρα μπορεί να βοηθήσουν στην βελτίωση των συμπτωμάτων και τη λειτουργία της άρθρωσης. Η προτεινόμενη θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ασθενούς. Ειδικότερα ο γιατρός θα σας προτείνει τα ακόλουθα:

1. Τροποποίηση των καθημερινών δραστηριοτήτων: ελάττωση του σωματικού βάρους, ήπια άθληση όπως είναι το κολύμπι, η ποδηλασία, ο περίπατος και η αποφυγή δραστηριοτήτων που επιδεινώνουν τον πόνο
2. Φυσικοθεραπεία: ασκήσεις οι οποίες αποσκοπούν στην ενδυνάμωση των μυών γύρω από το ισχίο προκειμένου να γίνει περισσότερο εύκαμπτη η άρθρωση, τεχνικές οι οποίες βελτιώνουν τη στάση του σώματος και τη μηχανική της άρθρωσης
3. Φαρμακευτική αγωγή: συστήνονται αναλγητικά όπως είναι η παρακεταμόλη, τα αντιφλεγμονώδη και η χρήση τοπικών τζελ με αντιφλεγμονώδη δράση
4. Ενδοαρθρικές ενέσεις: αυτές μπορεί να είναι ενέσεις κορτιζόνης οι οποίες παρέχουν παροδική ανακούφιση του πόνου και της φλεγμονής ή ενέσεις υαλουρονικού οξέος

Χειρουργική αντιμετώπιση της αρθρίτιδας

Για περιπτώσεις όπου η συντηρητική αντιμετώπιση έχει αποτύχει ή οι αλλοιώσεις είναι τόσο σημαντικές, η ολική αρθροπλαστική του ισχίου αποτελεί μια εξαιρετική επιλογή με πολύ αυξημένα ποσοστά επιτυχίας.

Ο στόχος του χειρουργείου είναι η εξάλειψη  του πόνου, η αποκατάσταση της κίνησης και η βελτίωση της λειτουργίας της άρθρωσης του ισχίου.

Τι γίνεται κατά τη διαδικασία της ολικής αρθροπλαστικής

Ο αμιγώς χειρουργικός χρόνος είναι περίπου μια ώρα. Ο ασθενής λαμβάνει ραχιαία ή γενική αναισθησία. Ο χειρουργός αφαιρεί τα τμήματα της κεφαλής του μηριαίου αλλά και της κοτύλης που έχουν υποστεί αλλοίωση και τα αντικαθιστά με την πρόθεση.

Συνιστάται η παραμονή του ασθενούς στο νοσοκομείο για μία έως δύο ημέρες. Η κινητοποίησή του ξεκινάει την ημέρα του χειρουργείου με τη βοήθεια των φυσικοθεραπευτών οι οποίοι εκπαιδεύουν τον ασθενή για την ασφαλή αποκατάσταση του. Στη συνέχεια ακολουθεί πρόγραμμα αποκατάστασης με στόχο την επανάκτηση της κίνησης της άρθρωσης και τη μυϊκή ενδυνάμωση.

Ο πόνος ελέγχεται εξαιρετικά με τη χορήγηση φαρμάκων αναλγησίας. Ο ασθενής επανέρχεται πολύ σύντομα στην καθημερινότητά του και επιστρέφει στις αγαπημένες του δραστηριότητες.

Τα βασικά πλεονεκτήματα της ολικής αρθροπλαστικής του ισχίου είναι η εξαιρετική ανακούφιση από τον πόνο στην περιοχή του ισχίου και η σημαντική βελτίωση τόσο της κινητοποίησης του ασθενούς όσο και της ικανότητας του να πραγματοποιεί με άνεση τις καθημερινές δραστηριότητες του. Επίσης, απαλλάσσεται από τον πόνο που τον απασχολεί το βράδυ και πλέον μπορεί να κοιμάται ανώδυνα. Αυτά συμβάλλουν πολύ σημαντικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του.

Η ολική αρθροπλαστική του ισχίου έχει χαρακτηριστεί ως η χειρουργική ορθοπεδική επέμβαση των τελευταίων εκατό χρόνων με το υψηλότερο ποσοστό ικανοποίησης των ασθενών, θεωρείται δε ότι η χειρουργική αυτή πράξη αλλάζει καταλυτικά την ζωή των ασθενών προς καλύτερο .

Κουρκουτάς Κωνσταντίνος, Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών,

Inima Lab Κορωπί

Ηλίας-Αλέξανδρος Κοσμίδης MD, MSc, PhD, Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών ,

Mid & South Essex University Hospitals, United Kingdom

Ευρωπαϊκό Κέντρο Ορθοπαιδικής , Αρθροπλαστικών και Αθλητικών Κακώσεων