Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας: Ο «Κρυφός Κλέφτης» του Ύπνου και της Υγείας μας

Φανταστείτε να προσπαθείτε να κοιμηθείτε και, χωρίς να το καταλαβαίνετε, η αναπνοή σας να σταματά για μερικά δευτερόλεπτα, δεκάδες ή και εκατοντάδες φορές κάθε βράδυ. Αυτή ακριβώς είναι η πραγματικότητα για εκατομμύρια ανθρώπους που πάσχουν από το Σύνδρομο Απνοιών στον Ύπνο (ΣΑΥ).

Πρόκειται για μια από τις πιο συχνές αλλά και πιο «ύπουλες» διαταραχές ύπνου, καθώς οι περισσότεροι ασθενείς δεν γνωρίζουν καν ότι νοσούν.

Τι είναι ακριβώς η Υπνική Άπνοια;

Με απλά λόγια, η άπνοια σημαίνει προσωρινή διακοπή της αναπνοής. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, όλοι οι μύες του σώματος χαλαρώνουν. Σε ορισμένους ανθρώπους, οι μύες στο πίσω μέρος του λαιμού χαλαρώνουν τόσο πολύ, που οι ιστοί συμπίπτουν και κλείνουν εντελώς τον αεραγωγό.

Όταν ο αέρας δεν μπορεί να περάσει, το οξυγόνο στο αίμα πέφτει. Τότε, ο εγκέφαλος εκπέμπει σήμα κινδύνου, αναγκάζοντας τον άνθρωπο να ξυπνήσει για ελάχιστα δευτερόλεπτα (συχνά με ένα απότομο τίναγμα ή έναν ήχο πνιγμού) ώστε να πάρει ανάσα. Αυτά τα μικρο-ξυπνήματα γίνονται ασυνείδητα· ο ασθενής δεν τα θυμάται το πρωί, αλλά ο ύπνος του κομματιάζεται και καταστρέφεται.

Τα 3 «Καμπανάκια» που πρέπει να σας υποψιάσου

Επειδή η άπνοια συμβαίνει ενώ κοιμόμαστε, ο πρώτος που τη διαπιστώνει είναι συνήθως ο/η σύντροφος στο ίδιο κρεβάτι. Τα πιο κλασικά συμπτώματα είναι:

1. Έντονο και διακεκομμένο ροχαλητό: Το ροχαλητό σταματά ξαφνικά (εκεί συμβαίνει η άπνοια) και ακολουθεί ένα βαθύ, θορυβώδες ρούφηγμα αέρα.
2. Υπερβολική νύστα την ημέρα: Ξυπνάτε κουρασμένοι, σαν να μην κοιμηθήκατε ποτέ. Μπορεί να νιώθετε υπνηλία στην εργασία, στο διάβασμα ή, το πιο επικίνδυνο, την ώρα που οδηγείτε.
3. Πρωινοί πονοκέφαλοι και ξηροστομία: Η έλλειψη οξυγόνου τη νύχτα προκαλεί συχνά πονοκέφαλο με το που ξυπνάτε, ενώ η αναπνοή από το στόμα ξεραίνει τον λαιμό.

Γιατί δεν πρέπει να την αγνοήσετε;

Η υπνική άπνοια δεν είναι απλά ένα «ενοχλητικό ροχαλητό». Είναι μια σοβαρή ιατρική κατάσταση. Όταν ο οργανισμός στερείται επανειλημμένα το οξυγόνο, δέχεται τεράστιο στρες. Αν αφεθεί χωρίς θεραπεία, αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο για:

• Υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση)
• Καρδιακά επεισόδια και αρρυθμίες
• Εγκεφαλικά επεισόδια
• Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;

Αν και μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε (ακόμα και σε παιδιά), είναι πιο συχνή σε:

• Άνδρες(ιδιαίτερα μέσης ηλικίας).
• Υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα, καθώς το επιπλέον λίπος στον λαιμό στενεύει τον αεραγωγό.
• Ανθρώπους με συγκεκριμέναανατομικά χαρακτηριστικά (π.χ. κοντό σαγόνι, μεγάλες αμυγδαλές).
• Όσους καταναλώνουν συστηματικάαλκοόλ ή ηρεμιστικά πριν από τον ύπνο.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Το θετικό είναι ότι η υπνική άπνοια θεραπεύεται αποτελεσματικά.

Η διάγνωση γίνεται με μια απλή και ανώδυνη εξέταση που ονομάζεται μελέτη ύπνου. Ο ασθενής κοιμάται σε ένα εξειδικευμένο εργαστήριο (ή στο σπίτι του με ειδικό εξοπλισμό), όπου καταγράφονται οι ανάσες και το οξυγόνο του.

Συμπερασματικά 

Ο καλός ύπνος δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη για την επιβίωσή μας. Αν εσείς ή κάποιος δικός σας άνθρωπος ροχαλίζει έντονα και ξυπνάει συνεχώς κουρασμένος, μην το προσπερνάτε. Μια επίσκεψη σε έναν πνευμονολόγο μπορεί να αλλάξει ριζικά την ποιότητα της ζωής σας και να προστατεύσει την υγεία σας.

Με εκτίμηση,

Πατενταλάκης Γεώργιος

Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αθηνών

Επιστημονικά υπεύθυνος του πνευμονολογικού τμήματος στο Inima lab